သမၼတ အေနနဲ႔ ေသဒဏ္ေတြ ျပန္အတည္ျပဳဖို ႔ အခ်ိန္တန္ၿပီလား

““၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကတည္းက အခု အခ်ိန္အထိ ေသဒဏ္ ကုိ တစ္ခါ မွ အတည္ျပဳစီရင္ခဲ့တာ မ႐ွိဘူး””  ဟု အက်ဥ္း ဦးစီးဌာနမွ ၫႊန္ၾကားေရး မွဴးး တစ္ဦးကေျပာသည္။

ႀကိဳးစင္ေတြလား...႐ွိတယ္။ ေထာင္တုိင္းမွာ ႐ွိတယ္။ ႀကိဳးေပးဖူးတဲ့ ေထာင္၀န္ထမ္းေတာ့ ေတာ္ ေတာ္႐ွားသြားၿပီ။ ပင္စင္ယူကုန္ၾက ၿပီေလ၊မ႐ွိေတာ့ဘူး။ ႀကိဳးမေပး ေတာ့တာ အႏွစ္သံုးဆယ္နီးပါးဆုိ ေတာ့ တကယ္လုပ္ဖူးတဲ့သူ ႐ွား ကုန္တာေပါ့။ အခု ေသဒဏ္ျပန္စီ ရင္မယ္ ဆုိရင္ေတာင္ ေထာင္၀န္ ထမ္းေတြကို သင္   တန္းျပန္ေပးရဦး မယ္ဟု ထုိအရာ႐ွိကပင္ ဆက္လက္ ေျပာဆုိသည္။

မ်က္ေမွာက္ ေခတ္လက္ခံ က်င့္ သံုးေနသည့္ တရားစီရင္ေရး စနစ္ျပစ္မႈႏွင့္ျပစ္ဒဏ္ မ်ားတြင္ ေသဒဏ္သည္အျမင့္ဆံုး ျပစ္ဒဏ္ ျဖစ္သည္။ လက္႐ွိ ကမ္ၻာေပၚတြင္ ေသဒဏ္ ကို လက္ခံက်င့္သံုးေန ေသာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၈ ႏုိင္ငံ ႐ွိၿပီး ေသဒဏ္စနစ္ ကို ဖ်က္သိမ္းထား ေသာႏုိင္ငံ ေပါင္း ၁၀၂ ႏုိင္ငံ႐ွိ သည္။ 

ႏုိင္ငံ ၆ ႏုိင္ငံတြင္ အေရး ေပၚအေျခအေနမ်ဳိးမွ အပ က်န္ အေျခအေနတြင္ေသဒဏ္ ကို မ က်င့္သံုးေတာ့ေပ။ ႏုိင္ငံေပါင္း ၃၂ ႏုိင္ငံတြင္ ေသဒဏ္စနစ္ ႐ွိေသာ္လည္း အတည္ျပဳစီရင္ျခင္း မျပဳသည္ မွာအနည္းဆံုးဆယ္ႏွစ္ခန္႔  ႐ွိၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕၏ စာရင္းဇယားမ်ားအရ သိရသည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၅ ႏုိင္ငံခန္႔ က ေသဒဏ္ စီရင္မႈ ေပါင္း ၁၆၃၀ ႏွင့္ အထက္ျပဳလုပ္ ခဲ့သည္။ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္သည့္ စာရင္းမ်ား အရ အီရန္ တြင္ ၂၀၁၅ တစ္ႏွစ္တည္းတြင္ ေသဒဏ္စီရင္မႈ ေပါင္း ၉၇၇ မႈႏွင့္ အထက္ ျပဳလုပ္ ခဲ့သည္။ 

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ေသဒဏ္ စီရင္မႈ အမ်ားဆံုးျပဳလုပ္သည့္ႏုိင္ငံ ဟု ယူဆရေသာ္လည္း စာရင္းဇ ယား အခ်က္အလက္မ်ား တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ျခင္း မျပဳေပ။  တ႐ုတ္ကဲ့သို႔ မထုတ္ျပန္သည့္ႏုိင္ငံ အခ်ိဳ႕ မွာ မ ေလး႐ွား၊  ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္  ဗီ ယက္နမ္  တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ 

အေမရိ ကန္ႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အတြင္း ေသဒဏ္စီရင္မႈ ၂၈ ခု ျပဳလုပ္ခဲ့ သည္။ ေသဒဏ္ စီရင္ရာတြင္ အ မ်ားအားျဖင့္ ႀကိဳးေပးျခင္း၊  လွ်ပ္စစ္ ကုလားထုိင္ တင္ျခင္းႏွင့္ ေဆးထုိး ျခင္းစသည့္  နည္းလမ္းမ်ားကို အ သံုးျပဳစီရင္ေလ့႐ွိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ခ်မွတ္ေလ့ ႐ွိေသာျပစ္ဒဏ္ မ်ားတြင္ ေငြဒဏ္၊ ေထာင္ဒဏ္၊ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္၊ တစ္သက္တစ္ကၽြန္း ဒဏ္၊ ေသဒဏ္  ဟူ၍ ခ်မွတ္က်င့္ သံုးေလ့႐ွိသည္။ အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္ ျဖစ္သည့္ ေသ  ဒဏ္  ကို  ခ်မွတ္ရာ တြင္ ““လည္ပင္းႀကိဳးစြပ္၍ မေသ မခ်င္းသတ္ေစဟု စီရင္ခ်က္တြင္ ေရးသားေဖာ္ျပေလ့႐ွိၿပီး မနီလာ ႀကိဳးျဖင့္ ႀကိဳးစင္တြင္ ႀကိဳးေပးသည့္ နည္းကို အသံုးျပဳစီရင္ေလ့႐ွိသည္။ 

တရားခံအား ႀကိဳးေပးၿပီးလွ်င္ သက္ဆုိင္ရာေထာင္ပုိင္မွ “ေကာင္း မြန္သပ္ရပ္စြာ ေသဒဏ္ေပးၿပီး ေၾကာင္း” တရားသူႀကီးထံ စာေရး သားေပးပို႔ရသည္။ ေသဒဏ္ ခ်မွတ္ ခံရသူမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိး သမီးျဖစ္လွ်င္ ကေလးေမြးဖြားၿပီး ခ်ိန္အထိ ေသဒဏ္ကို ဆုိင္းငံ့ထား ရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသဒဏ္ ခ်မွတ္ေလ့႐ွိသည့္ မႈခင္းမ်ားမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ သစၥာေဖာက္မႈ၊ စစ္ပုန္ကန္မႈ အားေပးကူညီျခင္း၊ လူသတ္ မႈ၊ လူသတ္မႈ ပါ၀င္ေသာ ဓားျပမႈ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲ ေစေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ဥပေဒ၊ အ ေရးေပၚ စီမံမႈအက္ဥပေဒ အစ႐ွိ သည့္ မႈခင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ တြင္ ေနာက္ဆံုးစီရင္ခဲ့သည့္ေသ ဒဏ္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က ျပင္ဦးလြင္ အအက မွ ဗိုလ္မွဴးး ခင္ေမာင္တင့္ အား သတ္မႈတရားခံ တပ္သားအုန္း ထြန္းအားႀကိဳးေပးျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသဒဏ္စ နစ္ ကို ဖ်က္သိမ္းျခင္း မျပဳေသးေပ။ တရား႐ံုးမ်ားတြင္လည္းေသဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ စီရင္ေနဆဲျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထုိေသဒဏ္ ခ်မွတ္ခံရ သည့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအားေသ ဒဏ္ ကို အတည္ျပဳစီရင္ျခင္းမျပဳ သည္မွာ အႏွစ္ သံုးဆယ္နီးပါးၾကာ ျမင့္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ 

အာဏာပိုင္ေတ ြရဲ႕ သိကၡာ အတြက္ အလုပ္သမားေလး ၂ ဦး ကို ေသဒဏ္ေပးတာ - (စီအက္စ္အိုင္အယ္လ္ေအ)

လိပ္ကၽြန္း လူသတ္မႈ မွာ သက္ေသ အေထာက္အထား ခိုင္လံုမႈ မရွိဘဲ... ျမန္မာ အလုပ္သမား လူငယ္ ၂ ဦး ကို ေသဒဏ္ေပးလိုက္တဲ့ စီရင္ခ်က္ဟာ ေဒသခံ အာဏာပိုင္ နဲ႔ ေဒသတြင္း ၾသဇာေညာင္းသူေတြ ရဲ႕ သိကၡာ အတြက္ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာ လုိ႔ လူမႈကြန္ရက္ က စီအက္စ္အိုင္အယ္လ္ေအ အေကာင့္ ပိုင္ရွင္ ေဒးဗစ္ ပရမုခ္ အနႏၱဆီလ္ပါ က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။

စီအက္စ္အိုင္အယ္လ္ေအ ဟာ လိပ္ကၽြန္း လူသတ္မႈ နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သဲလြန္စေတြ ဆြဲထုတ္ရင္း လူသိ မ်ား လာတဲ့ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ စာမ်က္နွာ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ ၾကည္႐ႈသူ ပရိသတ္ေပါင္း ၆ သိန္းေက်ာ္ ရွိေန ပါတယ္။

စီအက္စ္အိုင္အယ္လ္ေအ အေကာင့္ ပုိင္ရွင္ ေဒးဗစ္ ပရမုခ္ အနႏၱဆီလ္ပါ ကို ဒီဗြီဘီ က ဆက္သြယ္ေမး ျမန္း ထားပါတယ္။

ေကာ့စမြီခ႐ုိင္ တရား႐ုံး ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
“က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ကေတာ့ ဘာမွ မအံ့ၾသမိပါဘူး၊ ေအာက္ေျခ တရား႐ုံးေတြ က ဒီလိုပဲ လုပ္ေနက်၊ ေဒသ တြင္း အာဏာပိုင္ေတြ၊ ၾသဇာ ႀကီးမားသူေတြ က ေအာက္ေျခ တရား႐ုံးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ကို ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ႏိုင္ေတာ့ ေသခ်ာတယ္ မွားဖမ္းထားတဲ့ လူငယ္ ၂ ေယာက္ ကို လႊတ္ေပးမွာမဟုတ္ဘူး၊

 လႊတ္ေပးလိုက္ရင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ေရာ၊ ခ႐ုိင္ တည္ၿငိမ္ေအး ခ်မ္းေရးေကာင္စီ (လက္ရွိ အစိုးရ) ကိုေရာ၊ အာဏာ ပိုင္ အဖြဲ႔ေတြေရာ မ်က္ႏွာပ်က္ စရာေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ဘက္ မွာ ခ႐ုိင္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးေကာင္ စ ီမွာ လည္း တျခားျပႆ နာေတြ ေျဖရွင္းရမွာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္၊

ေက်ာ မလံုေတာ့ေသာ ျပည္သူတုိ႔ ဘ၀

အလုပ္ဆင္းၿပီး ေနအိမ္သို႔ ျပန္ေနၾကေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မွ ျပည္သူ အခ်ိဳ႕ကို စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္ ညက ေတြ႕ရစဥ္/ဓာတ္ပံု − ေဂ်ေမာင္ေမာင္(အမရပူရ)

အခ်ိန္က ၁၀ နာရီ ကုိ စြန္းစြန္းေက်ာ္ေနၿပီ။ သူေနထိုင္ရာ ေက်ာက္ေျမာင္းရပ္ကြက္ကလည္း လူအျပတ္သား။ အေနာက္ က ထက္ၾကပ္မကြာ လိုက္လာေသာ လူစိမ္းႏွစ္ဦး ကုိ မေမခင္ေက်ာ္ (အမည္လႊဲ) အေစာပိုင္း ကတည္း က သတိထားမိေနသည္။ လက္ထဲ က စလင္းဘက္ ကို က်စ္က်စ္ ပါေအာင္ဆုပ္ရင္း ေရွ႕တြင္ မေ၀းေတာ့သည့္ သူ ၏ တိုက္ခန္း သို႔ တတ္ႏုိင္ သမွ် ျမန္ျမန္ မေျပး႐ံု တစ္မယ္ ခပ္သြက္ သြက္ ေလွ်ာက္ေန သည္။ 

တုိက္ခန္း အေရွ႕ေရာက္ခါနီး မွ မေမခင္ေက်ာ္ တစ္ခ်က္ သတိရသည္ က အိမ္မွာ ရွိသည့္ အေဖ့ ကို တိုက္ ခန္းေရွ႕ တြင္ ထြက္ေခၚရန္။ ပူထူေန ၍ သူလည္း ဒီေလာက္ပဲ စဥ္းစားမိ​ ၍ အေဖ့ ကို ဖုန္းလွမ္း ဆက္ထား သည္။ အေဖ ကလည္း လာေခၚမည္ဟု ဆုိသည္။ သို႔ေသာ္ သူေနာက္က်သြားေလၿပီ။ 

ဖုန္းခ်ၿပီးသည္ႏွင့္ ေနာက္မွ ‘‘ဟဲ့...ေကာင္မ’’ဆုိသည့္ ေအာ္သံႏွင့္ အတူ ကုပ္ကုိ ကိုင္၍ နံေဘးရွိ တိုက္နံရံ တစ္ခု ကို ဆဲြေခၚ သြားၿပီး နံရံႏွင့္ ထပ္ခါ ထပ္ခါ ေဆာင့္ပစ္ ခံရသည္။ လဲက် သြားခ်ိန္တြင္ ေခါင္းကို တက္ နင္း ထားၿပီး လက္ကုိင္အိတ္ႏွင့္ ဖုန္း ကုိ လုယူသြားခဲ့ၾကသည္။ 

ယခု ကဲ့သုိ႔ မေမခင္ေက်ာ္ အၾကမ္းဖက္ လုယက္ ခံရသည္ မွာ ငါးလ အတြင္း ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ ျဖစ္ သည္။ ေမလ အတြင္းက တာ ေမြၿမိဳ႕နယ္ မဂၤလာသိဒိၶလမ္းေထာင့္ တြင္ ဓားျဖင့္ေထာက္ လုယက္ ခံခဲ့ရ ဖူးသည္။ 

ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္တြင္ ေက်ာက္ေျမာင္း ၌ ဒုတိယ အႀကိမ္ ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့သည္ ဟု မေမခင္ေက်ာ္ ၏ ဖခင္ က ေျပာသည္။ သုိ႔ေသာ္ ယခု အျဖစ္အပ်က္ကေတာ့ သူတို႔ မိသားစု အတြက္ ယူက်ံဳး မရဖြယ္ရာ အတိ ျဖစ္ခဲ့ သည္။ ထို လုယက္မႈႏွစ္ခု ႀကံဳၿပီးေနာက္ မေမခင္ေက်ာ္ မွာ စိတ္ ကစဥ့္ ကလ်ားႏွင့္ စိတ္ မူမမွန္သည့္ အေျခ အေန ျဖစ္သြားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ပင္။