ဘာေတြ ၿဖစ္လာၾကဦးမလဲ ? / ဘာတွေဖြစ်လာကြဦးမလဲ ? Scenario Analysis.

 

Scenario analysis  ဆိုတာ ဒီေန႔ျဖစ္ပ်က္မႈေတြအေပၚအေျခခံၿပီး အနာဂါတ္ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြကို မွန္းဆ တြက္ခ်က္ပုံေဖၚတာပါ။

Scenarion Analysis နဲ႔ပါတ္သက္ၿပီးေဆာင္းပါး (၂) ပုဒ္ေလာက္ေရးဘူးတယ္။ တစ္ပုဒ္က SA နဲ႔ပါတ္သက္ၿပီးပညာ ရပ္ဆိုင္ရာ သေဘာတရား စဥ္းစားပုံ၊ အေျခခံမႈေတြေနာက္ တစ္ပုဒ္က SA ေပၚအေျခခံၿပီး ကမာၻ႔ျမင္ကြင္းသစ္ ဘယ္လိုထြက္လာႏိုင္သလဲ ဆိုတဲ့ ပုံၾကမ္း၊

အမွန္တစ္ကယ္ ဆိုရင္ Alternatives ေတြ ရွိရမယ္၊ ျပည့္စုံေအာင္မေရးႏိုင္ခဲ့ဘူး။ အေမရိကန္ေခတ္လြန္မွာ ဘာျဖစ္ လာမလဲ ဆိုတဲ့ ျမင္ကြင္းတခုထဲကိုသာ ေရးခဲ့ပါတယ္၊ အခ်ိန္ မရတာရယ္ အခ်ိန္အကုန္သိပ္မခံႏိုင္တာရယ္ လိုခ်င္ တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြမရတာရယ္ စတာေတြေၾကာင့္ပါ ။

🌺  မတူညီတဲ့ႏိုင္ငံေရးတည္ေဆာက္မႈ

         Different Political Structure.

အေမရိကန္၊ ဂ်ာမဏီ၊ အိႏၵိယ စတာေတြက ေ႐ြးေကာက္ ပြဲက တစ္ဆင့္ တက္တဲ့ အစိုးရေတြ၊ Trump အိမ္ကို ဝင္စီးလိုက္တဲ့ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း၊ အေမရိကန္မွာ တစ္ပါတီထဲ ႀကီးစိုးတဲ့ စနစ္အျဖစ္ အေမရိကန္ေျပာင္းသြားေတာ့မွာလား ?  ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေတြ အသံက်ယ္လာတယ္ ။

Free election ဆိုေပမဲ့ Fair election မဟုတ္တာ ကေတာ့ ေလ့လာသူေတြဖက္က ျမင္လိမ့္မယ္နဲ႔တူတယ္ ။ Deep State က ဒီမိုကရက္ေတြဖက္ အေလးသာ ေပးထား တယ္ ။ ေရွးတုန္းက အေမရိကန္ေတြလို မသန႔္ရွင္းေတာ့ ဘူး ။

 ေနာက္ပိုင္းတက္လာတဲ့ ႐ုရွားနဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ရဲ႕ Political structure က အေနာက္အုပ္စုနဲ႔ ဆန႔္က်င္ဖက္၊ Election ကိုျဖတ္ၾကေပမဲ့ ျဖတ္ပုံျဖတ္နည္း လုံးဝမတူၾကဘူး ။

ပူတင္က ႐ုရွားကိုဦးေဆာင္ခဲ့တာ (၂၁) ႏွစ္ရွိသြားၿပီ၊ အေမရိကန္က ျပန္ေလးစားရတဲ့ လက္နက္ေတြပိုင္ဆိုင္တဲ့ႏိုင္ငံ ( လက္နက္ႏိုင္ငံ ) အျဖစ္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့တယ္၊ တိန္ေရွာက္ဖိန္ ဟာ ေခတ္သစ္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပိသုကာပါ၊ သမၼတ တစ္ဦး (၁၀) ႏွစ္ပုံစံနဲ႔ တ႐ုတ္ကို ( စီးပြားႏိုင္ငံ ) အျဖစ္ေရာက္ေအာင္ အုတ္ျမစ္ခ်ေပးႏိုင္ခဲ့တယ္ ။

အာရွထဲမွာ ေနာက္ပိုင္းတက္လာမွာက အိႏၵိယ၊ ကမာၻ႔ အႀကီး ဆုံး ဒီမိုကေရစီက အိႏၵိယ အာရွထဲကႏိုင္ငံတစ္ခု၊ သူ႔ Political structure ကလဲ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက တစ္ဆင့္ျဖတ္သန္းမႈမ်ိဳးပဲ၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အပ်ိဳရည္ကို အေမရိကန္ ထက္ ပိုၿပီးထိမ္းသိမ္း ထားႏိုင္ဆဲလို႔ ယူဆလို႔ရတယ္။

ဒီမိုကေရစီ၊ Jesus ၊ Barabbas နဲ့ လူအုပ္ႀကီး

 

က်မ ဂ်ာမဏီနိုင္ငံမွာေဒါက္တာဘြဲ့ယူေနတဲ့အခ်ိန္တုန္းက၊ ကိုယ့္ဘာသာက Microbiology ဆိုေတာ့ ဓါတ္ခဲြခန္းထဲမွာ စမ္းသပ္မႈ့ေပါင္းမ်ားစြာနဲ့မိုးလင္းကမိုးခ်ဳပ္အခ်ိန္ကုန္ခဲ့တယ္ ။ အခ်ိန္မရွိတဲ့ၾကားကဘဲ…နိုင္ငံေရးစိတ္ဝင္းစားတဲ့ က်မက နိုင္ငံေရးသိပံၸ Seminar ေတြဖက္ကို တစ္ခါတစ္ရံေျခဦးလွည့္မိတတ္တယ္ ။

တစ္ခါမွာေတာ့…

" ဒီမိုကေရစီက Jesus ကိုသတ္ခဲ့သလား?"…

ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ့ Seminar ကိုေတြ့လိုက္ေတာ့…

အဲ့ဒီအခ်ိန္က ဒီမိုကေရစီ crazy ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံသူ က်မ၊ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာဘဲ ဗုဒၶဘာသာဝင္တေယာက္ျဖစ္လို့ Bible သမၼာက်မ္းစာအုပ္ကို လက္ဝယ္တစ္ခါမွ မကိုင္ခဲ့ဘူးသူျဖစ္ေတာ့…Jesus ကို ဒီမိုကေရစီကသတ္ခဲ့သလား ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္က က်မအတြက္ အရမ္းကိုစိတ္ဝင္စားစရာျဖစ္ခဲ့တယ္ ။

Seminar က ဘာသာေရးနဲ့ လံုးဝလံုးဝ မပတ္သက္ဘဲ၊ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုကိုနိုင္ငံေရး ရႈ့ေဒါင့္သက္သက္ကသေဘာထား အျမင္ေတြကိုဘဲေဆြးေနြးခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္ ။

ခရစ္ေတာ္မတိုင္မီ BC ၅ ရာစုနွစ္ကတည္းက ဂရိနိုင္ငံရဲ့ၿမိဳ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တစ္ခ်ိဳ့မွာ အထက္လႊာ လူ့မလိုင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ့ စနစ္ ( Aristocracy/ rule of an Elite) ကို ဆန့္က်င္တဲ့ ျပည္သူလူထု အုပ္ခ်ဳပ္မႈ့စနစ္ ( Democracy/ rule of the people) ဟာ အစပ်ဳိးလာခဲ့တာပါ ။

ၾကာခဲ့ၿပီေပါ့…

ဘာအသစ္အဆန္းမွ မဟုတ္တဲ့၊ ဒီေလာက္ သက္တမ္းရင့္ေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီႀကီးကို ငါတို့က အခုအခ်ိန္အထိ ငါတို့နိုင္ငံ အတြက္ေတာင္းယူလို့ မရေသးပါလား ဆိုၿပီး စိတ္ထဲမွာေအာင့္သက္သက္ျဖစ္ခဲ့မိေသးတယ္ ။

Jesus ကို ကားစင္တင္ၿပီး သတ္ဖို့ဆံုးျဖတ္မယ့္တရားခြင္မွာ… အမိန့္ခ်ေပးရမယ့္ ေရာမဘုရင္ခံ Pontius Pilate က တစ္ကယ္ေတာ့ Jesus ကိုမေသေစခ်င္ခဲ့ပါဘူးလို့ ဆိုပါတယ္။

အဲ့ဒါေၾကာင့္လည္း… Jesus ကို သတ္ဖို့/ မသတ္ဖို့ ဆိုတာကို ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္း ဆန္ဆန္ ေဂ်ရုဆလင္ၿမိဳ့သူၿမိဳ့သား လူအုပ္ႀကီးကို အဆံုးအျဖတ္ေပးေစခဲ့ပါတယ္ ။

တစ္ဆင့္ျမင့္ The Next Level

 

      🍄  တစ္ဆင့္ျမင့္  The Next Level  ( ၁ )

Sophistication က ဆန္းသစ္တာ Invention ကအသစ္တည္ထြင္တာ သူမ်ားထက္ သာလြန္တဲ့ လက္ရာ၊ နည္းပညာကို State of the art  ဒါမွမဟုတ္ Cutting the edge စသျဖင့္ တင္စားေျပာေလ့ရွိတယ္ ။

The next level က အသံုးရွင္းၿပီး အရည္အခ်င္းေတြ အားလံုးပါသြားတယ္၊ ဆန္းသစ္တာေရာ တည္ထြင္တာေရာ၊ သူမ်ားထက္ သာလြန္တာေရာ အားလံုးပါမွ တစ္ဆင့္ျမင့္မွာဆိုေတာ့...  သူ႔အသံုးက ပိုလႊမ္းျခံဳမႈရွိတယ္ ။

ပထမအသံုးေတြက တစ္ခုျခင္းစီနဲ႔သာဆိုင္ၿပီး Next level က ဘက္စံုသေဘာတရားကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္ ။

ဥပမာ.... မေဟာ္သဓါ ကို Next level နဲ႔ တင္စားႏိုင္တာမ်ိဳး၊ အေနာ္ရထာကို တင္စား ႏိုင္တာမ်ိဳး၊ တစ္ဦးတေယာက္ဟာ အျခားသူေတြထက္ သိသိသာသာသာ ထူးခၽြန္ေနတာမ်ိဳးဆိုရင္ သူ႔ကို Next level လို႔ဆိုေလ့ရွိၾကတယ္ ။

🍄  စကၤာပူရဲ႕ တစ္ဆင့္ျမင့္စီးပြားေရး ? ...  The next level economy of Singapore ?

သိတဲ့အတိုင္းပဲ နိႏိုင္ငံတစ္ခု တိုးတက္ဖို႔ အေၾကာင္းခ်င္းရာ အမ်ားႀကီးလိုအပ္တယ္၊ အဓိကက်တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြေတာ္ရလိမ့္မယ္ ။ ပထဝီ၊ ႏိုင္ငံအေျခအေန၊ အက်ယ္အဝန္း၊ လူဦးေရ စတဲ့ပံ့ပိုးမႈေတြကလဲ လိုအပ္တယ္၊

အေျခအေနေတြေကာင္းၿပီး ေခါင္းေဆာင္ညံ့ရင္ မတိုးတက္ႏိုင္သလို၊ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းရင္ တိုးတက္ႏိုင္ေပမဲ့ အေျခအေနက အကန္႔အသတ္ ၿပန္ျဖစ္ေစတာကို သေဘာေပါက္ထားၾကသင့္တယ္ ။ ေခါင္းေဆာင္ကလဲ ညံ့ အေျခအေနကလဲ မေပးရင္ေတာ့ အဲ့ဒီႏိုင္ငံ အတြက္အေတာ္ရင္ေလးစရာပါပဲ၊

စကၤာပူဟာ Next level economy အတြက္ အမ်ားႀကီး စဥ္းစားလာရသလို တ႐ုတ္ ဟာလဲ next level political economy အတြက္ Combination model ေတြ (၁၁) မ်ိဳးေလာက္ ထုတ္ၿပီး၊ ေခါင္းပူေနရတယ္ ။

စကၤာပူက ေသးလြန္းၿပီး လူဦးေရနည္းလြန္းေတာ့ ေလတိုက္ သိပ္မခံဘူးေနာက္ထပ္ ႏွစ္ (၂၀) လြန္ကာလအတြက္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွာ အေတာ္ေလး  ေခါင္းစားေနရၿပီ ။ တ႐ုတ္ကိုၾကည့္ရင္လည္း Normal economy နဲ႔ လက္ရွိ Structure ဟာ Matching သိပ္မျဖစ္လွေပမဲ့၊ ထိမ္းသိမ္းလို႔ ရေနေသးတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ (၃၀) လြန္ ကာလအတြက္ Structure နဲ႔ Economic system ကိုျပန္ၿပီး Tune up ျပန္ညႇိဖို႔လိုမယ္ ။ ဥပမာအျဖစ္ေလာက္ေပးတာပါ၊

ႏိုင္ငံတိုင္း ( Great power , Super power,  Hyper power ) States ေတြအတြက္ Next level ဟာမရွိမျဖစ္ စဥ္းစားရမဲ့ အရာျဖစ္လာခဲ့ၿပီ ။

ၿမန္မာ့အေမွာင္ခရီးကာလ { The Dark Age of Myanmar }

 

ျမန္မာေတြ ဒီေန႔ အေမွာင္ေခတ္တစ္ခုကို ၿဖတ္သန္းေနရတယ္လို႔ေျပာရင္ မမွားေလာက္ဘူး။ တစ္ခ်ိန္က ဥေရာပႀကီးတစ္ခုလံုး အေမွာင္ေခတ္ ကာလရွည္တစ္ခုကို ၿဖတ္သန္းခဲ့ရဘူးတယ္ ။ အေမွာင္ေခတ္ဆိုတာ လူေတြရဲ႕အသိဉာဏ္ အသံုးခ်မႈဆိုင္ရာ အႀကီးအၾကယ္ လြဲမွားမႈကိုတင္စားတာပါ ။ အထူးသျဖင့္ ယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာလြဲမွားမႈက အင္အားအႀကီးဆံုးျဖစ္တတ္တယ္။

အမွားကို အမွန္ထင္ အမွန္ကိုအမွားလို႔ခံယူ ၊ ဝိဇၨာက အဝိဇၨာ အဝိဇၨာက ဝိဇၨာျဖစ္ ၊ လူေကာင္းကို လူဆိုးလို႔ျမင္လူဆိုးကို သူေတာ္စင္လို႔ကိုးကြယ္ အားလံုး အလြဲလြဲ အမွားမွားက အမ်ားစုမွာျဖစ္ခဲ့ဘူးတယ္ ။ ဥေရာပႀကီးတစ္ခုလံုး အေမွာင္ေခတ္လြန္ေတာ့  Renaissance ရီေနးစင့္ေခတ္ေရာက္ၿပီးမွ အေနာက္ကမၻာ တိုးတက္လာခဲ့တာ။

ႏွစ္ "ရာ" ခ်ီေနာက္က်ၿပီး ဒီေန႔လို အသိေတြ လြယ္လြယ္ကူကူ ဖလွယ္ႏိုင္တဲ့ေခတ္မ်ိဳးက်မွ ၿမန္မာမွာ အေမွာင္ေခတ္ကို ျဖတ္သန္းရတာ ေတြးၾကည့္ရင္.... အေတာ္ရင္နာဖို႔ေကာင္းလွတယ္ ။

ေျပာရရင္ ပညာဟာအေျခခံပဲ၊ အတန္းပညာထက္ အသိပညာ ပိုအေရးႀကီးတယ္၊ ။ အသိ နဲၾကေတာ႔ ပုတီးစိပ္ျပရင္ သူေတာ္ေကာင္းလိုထင္ၿပီး ဒီမိုကေရစီလို ႔မ်ားမ်ားေျပာႏိုင္ရင္ ကယ္တင္ရွင္လို႔ ထင္လာၾကတယ္ ။ လူလိမ္ေတြဘယ္ေတာ့မွ အမွန္မေျပာတတ္ဘူး ။ လိမ္မွန္း မသိေအာင္ မ်က္ႏွာဖံုးတစ္ခုခု စြပ္ေလ့႐ွိျကတယ္ ဆိုတဲ့ အသိမရွိေသးသေရြ႕ ၿမန္မာေတြ ဆက္အလိမ္ခံေနရဦးမွာပဲ ။ အေမွာင္ေခတ္ကို ဆက္ျဖတ္ေနရဦးမွာပဲ။

အလုပ္ ႏွင္႔ သိကၡာ

 

ဖူးဖူး အိမ္ကို ေရာက္လာသည္မွာ သံုးလေက်ာ္ ေနေပၿပီ။ တစ္ေန႔တစ္မ်ိဳး မ႐ိုးႏိုင္ ေအာင္ပင္ သူမထံမွ ကြၽန္မ စကားဆန္းမ်ား ၾကားရသည္။

တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ကြၽန္မ၏ အေတြ႕အႀကံဳ မ်ားမွာ သူမေလာက္ပင္ မရင့္က်က္ ေသးဟု ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သံသယ ျဖစ္မိသည္။ ဖူးဖူး အသက္မွာ (၁၈)ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးခါစ ျဖစ္သည္။ ဖူးဖူး ၏ဇာတိမွာ မံုရြာ တစ္ဖက္ကမ္းမွ ျဖစ္သည္။

စိုက္ပ်ိဳးရန္ ခက္ခဲၿပီး ေရရွားပါးေသာ သူတုိ႔ရြာမွ အရြယ္ေရာက္သူ အေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ ၿမိဳ႕ေပၚတက္ အလုပ္လုပ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ႏုိင္ငံရပ္ျခားကို သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ ၾကသည္။ သူမ၏ အစ္ကို၊ အစ္မမ်ား အပါအဝင္ သူတို႔ရြာမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ အလုပ္ သြားလုပ္ၾကသူ အေတာ္မ်ား သည္ကို ဖူးဖူး ေျပာျပသျဖင့္ သိခဲ့ရသည္။

ဖူးဖူးမွာ ပညာ အရည္အခ်င္း ကိုးတန္းထိ တက္သည္။ အေျခအေန အေၾကာင္း ေၾကာင္းေၾကာင့္ ေက်ာင္းဆက္ မတက္ႏုိင္ဘဲ မိမိဘဝ မိမိေက်ာင္း ရေသာ အေျခအေနကို ေရာက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ကြၽန္မထံ ေရာက္လာေသာ သူမ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ကြၽန္မကို တစ္ဖက္ တစ္လမ္းမွ ကူညီရန္ႏွင့္ ကြၽန္မဆီက ကြန္ပ်ဴတာ ပညာကို သင္ယူလို ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ကြၽန္မႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ အစ္မ တစ္ေယာက္၏ အဆက္အသြယ္ျဖင့္ ဖူးဖူး ၏ စာရိတၱကို အာမခံသျဖင့္ ကြၽန္မ ေခၚထားျခင္း ျဖစ္သည္။ စေရာက္ ကတည္းက သြက္သြက္ လက္လက္ ႏွင့္ တက္တက္ ၾကြၾကြရွိလွေသာ ဖူးဖူး မွာ ကြၽန္မႏွင့္ေတာ့ အေတာ္ အဆင္ေျပသည္။ ဖူးဖူးမွာ အရြယ္ႏွင့္ မလိုက္ေအာင္ စကားေျပာလွ်င္ ကြၽန္မကြၽန္မ ႏွင့္လည္း ေျပာတတ္ ေသးသည္။

သူမကို ဘာလို႔ ႏိုင္ငံျခားမွာ အလုပ္ သြားမလုပ္ တာလည္း ေငြေတြ အမ်ားႀကီး ပိုရလွ်င္ မိသားစုကို ဒီထက္မက ပုိမိုပံ့ပိုး ႏုိင္မည္ဟု ေျပာၾကည့္သည္။ ”ကြၽန္မ အစ္မေတြလဲ ႏိုင္ငံျခား သြားလုပ္ဖူး တာပဲ ဆရာမ ရယ္။ ဒါေပမဲ့ ရတာနဲ႔ ျပန္ကုန္တာ မထူးပါဘူး။ အိမ္ကို ပို႔ေတာ့လဲ ရြာမွာက ဘာအလုပ္မွ သိပ္မျဖစ္ေတာ့ ပို႔တဲ့သူ ေမာ႐ံုပဲ၊ ႏိုင္ငံျခား သြားတယ္သာ အမည္တြင္တယ္။ ဘာမွ မေျပာင္းလဲ ပါဘူး။ မိေဝးဖေဝး မွာ ေနရတာသာ ပိုပါတယ္ .. ” ဟု ေျဖသည္။ 

တရုတ္ ရဲ႕ သရုပ္

တ ရုပ္ နိုင္ ငံ ရဲ႕ အ တြင္း သ ရုပ္ ကို ေသ ခ်ာ နား လည္ ထား ဖို႔ လို မယ္ ။
တ ရုတ္ နိုင္ ငံ က ျမန္ မာ နိုင္ ငံ အ ေပၚ စိတ္ ထား မ မွန္ ဘူး လို႔ ေျပာ ရင္ တစ္ ဖက္ သတ္ ေျပာ ရာ
က် မယ္ ။

အ မွန္ တစ္ ကယ္ ေတာ့ တ ရုတ္ န္ူင္ ငံ က ဘယ္ နိုင္ ငံ အ ေပၚ ကို မွ စိတ္ ထား မ ေျပာင္း လဲ ဘူး ။
သူ႔ ရဲ႕ ထား တဲ့ စိတ္ က သူ ဘာ အ က်ိဳး ရ မ လဲ ဆို တဲ့ အ ခ်က္ နဲ႔ သူ႔ အ တြက္ ဘာ နစ္ နာ မ လဲ ဆို တဲ့ အ ခ်က္ နွစ္ ခု ပဲ ရွိ တယ္ ။ မွ် မွ် တ တ ဆို တာ သိပ္ နား မ လည္ ဘူး ။ ရ သ ေလာက္ အ ျမတ္ ပဲ ဆို တဲ့ ခံ ယူ ခ်က္ ပဲ ရွိ တယ္ ။


တ ရုတ္ နိုင္ ငံ သည္ ျမန္ မာ နိုင္ ငံ ရဲ႕ သ ဘာ ဝ ပတ္ ဝန္း က်င္ ကို ပ်က္ စီး ေစ မည့္ စိုက္ ပ်ိဳး ေရး လုပ္ ငန္း မ်ား ၊ သ တၳဳ တူး ေဖာ္ ေရး နွင့္ သစ္ ေတာ လုပ္ ငန္း မ်ား ကို ရင္း နွီး ျမဳတ္ နွံ ျခင္း ျဖင့္ အ ေႂကြး ထူ ေစ ကာ ျမန္ မာ့ အ ခ်ဳပ္ အ ျခာ အာ ဏာ ကို ဆံုး ရံႈး ေစ သည့္ ေခတ္ သစ္ နည္း လုပ္ ေဆာင္ ေန ေၾကာင္း အ ေမ ရိ ကန္ သံ ရံုး လူ မႈ ကြန္ ယက္ စာ မ်က္ နွာ မွာ ျမန္ မာ နိုင္ ငံ ဆိုင္ ရာ အ ေမ ရိ ကန္ ယာ ယီ တာ ဝန္ ခံ ေဂ်ာ့ခ်္ အန္ ဆစ္ ဘ လီ ( George N Sibley ) က ေရး သား ေဖာ္ ျပ လိုက္ တယ္ ။

တ ရုပ္ နိုင္ ငံ က သူ႔ ရဲ႕ အိမ္ နီး ခ်င္း နိုင္ ငံ တစ္ ခု ဒီ မို က ေရ စီ နိုင္ ငံ ျဖစ္ မွာ လံုး ဝ မ ေထာက္ ခံ ပါ ဘူး ။ ဒါ ေၾကာင့္ ေျမာက္ ကို ရီး ယား ကို ၾကား ခံ ထား ၿပီး ေတာင္ ကို ရီး ယား နဲ႔ ခြဲ ထား တယ္ ။ ေဟာင္ ေကာင္ ကို လည္း အ တင္း ျပန္ သိမ္း ပိုက္ လိုက္ ၿပီး ထိုင္ ဝမ္ လည္း အ ခ်ိန္ တစ္ ခု ေရာက္ ရင္ တစ္ နည္း နည္း နဲ႔ တ ရုတ္ တို႔ ျပန္ သိမ္း ပါ လိမ့္ မယ္ ။

 

External Locus of Control - ျပင္ပ သက္ေရာက္မႈ

ကိုယ္လုပ္ရင္ျဖစ္တယ္လို႔ တစ္ဖက္သတ္ယံုၾကည္တာကို ILOC - Internal locus of control လို႔ေခၚၿပီး....
ျပင္ပ ထိမ္းခ်ဳပ္မႈရွိတယ္ ( ဥပမာ..ကံ ) ဆိုတဲ့ အေပၚ ယံုၾကည္မႈကို ELOC- External locus of control လို႔ေခၚတယ္ ။

MBA ေက်ာင္းသားဘဝမွာ ဘေမာင္ နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသား ဆရာတို႔ ျငင္းခံုခဲ့ၾကတဲ့ issue တစ္ခုေပါ့ ။

ဗုဒၶက...
ဘယ္အရာကိုမွ တစ္ဖက္စြန္း မက်ဖို႔ လမ္းၫႊန္ထားတယ္၊ ELOC အရ... ကိုယ္လုပ္ရင္ျဖစ္တာက အေျခခံ အျဖစ္ လက္ခံထားရမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ အစြန္းတစ္ဖက္ မေရာက္ဖို႔လိုတယ္ ။  ILOC ကို ယံုၾကည္မႈမ်ားၿပီး ဘာမွ မလုပ္ရင္လည္း ဘာမွျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ျပန္ဘူး၊ ELOC နဲ႔ ILOC ကို မွ်တစြာ အသံုးခ်နိႈင္တာက
ပညာ ပဲ ။


ျမန္မာေတြမွာ "စန္း" ဆိုတာရွိတယ္၊
"စန္း" ထတဲ့ အခ်ိန္ ဘာလုပ္လုပ္ျဖစ္တယ္ ။ အႏုပညာ နယ္ထဲမွာ ပိုထင္ရွားတယ္ ။

" ကံ" ေကာင္းတဲ့အခါ " စန္း" လဲ လိုက္ေကာင္းတတ္တယ္ ။" စန္း" က်ရင္ ဘယ္သူမွ လက္မခံေတာ့ဘူး ။
ကေနဒီ ဆိုရင္ " စန္း" က်န္ေနေသးေပမဲ့ သက္တမ္းကုန္ေတာ့ အသက္ပါ ေပးလိုက္ရတယ္၊ နစ္ဆင ္ဆိုရင္ “ ကံ" အဆိုးနဲ႔ ၾကံဳၿပီး Watergate affair ေၾကာင့္ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္
သမၼတ အျဖစ္က နႈတ္ထြက္ေပးလိုက္ရတယ္ ။ 

အသက္ရွင္သန္ ေနေပမဲ့လည္း "စန္း" ကုန္သြားလို႔ မထင္ေပၚေတာ့တဲ့ အျပင္ ရွင္သန္ေနစဥ္ သူမ်ား ေမးေငါ့တာကို ခံစားခဲ့ရသူျဖစ္သြားတယ္။ အရာရာအတြက္ ဆင္ျခင္ႏိုင္တာ အေကာင္းဆံုးပါ အထူး သျဖင့္ တာဝန္ႀကီးႀကီး ယူထားၿပီး အမ်ားနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ သူ အားလံုး ဆင္ျခင္ႏိုင္မွ ေတာ္ရံုက်ပါလိမ့္မယ္ ။


လူေျပာ သူေျပာမ်ားလာရင္... "စန္း" က်ေနၿပီ ဆိုတာသိဖို႔ေကာင္းတယ္၊ မဆင္ျခင္ႏိုင္ရင္ ႏြံထဲမွာ ႐ုန္းေလ နစ္ေလ ပိုျဖစ္တတ္တယ္ ။

သန္ရာ သန္ရာ

 
က ေလး ေတြ ယဥ္ ေက်း လိမ္ မာ လာ ေအာင္ ရိုး ရာ ယဥ္ ေက်း မႈ ဓ ေလ့ ထံုး စံ ေတြ သင္ ေပး သင့္ လား Sex ကိ စၥ ေတြ သင္ ေပး သင့္ လား ။ ဒါ ခံ ယူ သူ ရဲ႕ သ ေဘာ နဲ႔ ပဲ ဆိုင္ ပါ တယ္ ။

ရိုး ရာ ယဥ္ ေက်း မႈ ေတြ ကို မ ေပ်ာက္ ပ်က္ ေစ ပဲ လိမ္ မာ ယဥ္ ေက်း တဲ့ သူ ေတြ ျဖစ္ လာ ေစ ခ်င္ လို႔ ရွိ ရင္ ရိုး ရာ ယဥ္ ေက်း မႈ ေတြ ဘာ သာ တ ရား ကိုင္း ရိႈင္း ဖို႔ ေတြ သင္ ေပး ဖို႔ စိတ္ အား ထက္ သန္ မွာ ျဖစ္ ၿပီး Sex ကိ စၥ ပို အ ေရး ႀကီး တယ္ လို႔ ခံ ယူ ထား တဲ့ သူ က ေတာ့ Sex ကိ စၥ အ ရင္ စ သင္ မွာ ပဲ ။
ဒါ ကိုယ္ ပိုင္ လြတ္ လပ္ စြာ ခံ ယူ ခြင့္ ျဖစ္ လို႔ ဘယ္ သူ မွ မ မွား ဘူး ။ အ ျပစ္ ေျပာ လို႔ လည္း မ ရ ဘူး ။ ကိုယ္ သန္ ရာ သန္ ရာ ပါ ။


ကိုယ္ ေမြး ထား တဲ့ က ေလး ေတြ မ ဟုတ္ ပဲ သူ မ်ား ေမြး ထား တဲ့ က ေလး ေတြ ကို သင္ ေပး မယ္ ဆို ရင္ ေတာ့ သင့္ သ ေဘာ တစ္ ခု ထည္း မ ဟုတ္ ေတာ့ ဘူး ။ သက္ ဆိုင္ ရာ ကာ ယ ကံ ရွင္ မိ ဘ အ သိုင္း အ ဝိုင္း ေတြ နဲ႔ လည္း သက္ ဆိုင္ သြား ၿပီ ။

မ ၾကာ ေသး တဲ့ အ ခ်ိန္ က ဝန္ ႀကီး ခ်ဳပ္ တက္ ေရာက္ က်င္း ပ တဲ့ ပြဲ တစ္ ခု မွာ နံ မည္ ရွိ အ ဆို ေတာ္ အ ႏု ပ ညာ ရွင္ အ မ်ိဳး သ မီး တစ္ ေယာက္ ( စ ကား လံုး ရိုင္း သြား ရင္ ခြင့္ လႊတ္ ပါ ) သူ႔ ရဲ႕ ဖင္ နဲ႔ ရင္ ကို ပဲ ဖံုး ထား တဲ့ အ ဝတ္ ဝတ္ ၿပီး စင္ ေပၚ ကို အ ျမင္ မ ေတာ္ တက္ ၿပီး သ ရုပ္ ေဆာင္ ေဖ်ာ္ ေျဖ သြား တယ္ ။

ပြဲ လာ တဲ့ ပ ရိတ္ သတ္ ေတြ ေတာင္ ဝန္ ႀကီး ခ်ဳပ္ ေရွ႕ မွာ အ ခု လို ဝတ္ တာ မ သင့္ ဘူး ရွက္ ဖို႔ေကာင္း တယ္ ဆို ၿပီး ေျပာ ဆို ၾက တယ္ ။ သည္း ခံ တတ္ တဲ့ ဝန္ ႀကီး ခ်ဳပ္ က ၿပံဳး ၿပံဳး ၿပံဳး ၿပံဳး နဲ႔ ဘာ မွ မ ေျပာ ပဲ ထိုင္ ၾကည့္ ေန ခဲ့ တယ္ ။ ဒါ ေပ မဲ့ အဲ့ ဒီ ဝန္ ႀကီး ခ်ဳပ္ က ခင္ ဗ်ား တို႔ ရဲ႕ သ မီး တစ္ ေယာက္ ေယာက္ အဲ့ ဒီ လို သ ၾကၤန္ မ ႑ပ္ ေပၚ မွာ ရွိ ေန မွာ မ ျဖစ္ ရ ေအာင္ ( စ ကား လံုး အ တိ အ က် မ မွတ္ မိ ) လို႔ ဆို ၿပီး ျမန္ မာ အ မ်ိဳး ေကာင္း သ မီး ေတြ ပ်က္ စီး မွာ လူ အ ထင္ ေသး မွာ စိုး ရိမ္ ၿပီး သ ၾကၤန္ မ ႑ပ္ ေတြ ပိတ္ ခဲ့ တဲ့ သူ ျဖစ္ ပါ တယ္ ။

တစ္ ကယ္ အ စစ္ ျမန္ မာ့ ရိုး ရာ ယဥ္ ေက်း မႈ နဲ႔ မ သင့္ ေလွ်ာ္ ဆန္ က်င္ တဲ့ ကိ စၥ ေတြ ကို မ ျဖစ္ ေစ ခ်င္ ဘူး ဆို ရင္ အ နည္း ငယ္ ေလာက္ ေတာ့ မ သင့္ တာ ကို မ သင့္ ေၾကာင္း အ လြတ္ သ ေဘာ ေျပာ ရ မွာ ပဲ ။ အ နည္း ဆံုး မ်က္ နွာ မွာ မ နွစ္ ၿမိဳ႕ တဲ့ ပံု ၊ မ ႀကိဳက္ တဲ့ ပံု ေလာက္ ေတာ့ ေဖာ္ ျပ သင့္ တယ္ ။
နိုင္ ငံ တစ္ ကာ မွာ လည္း သ မၼ တ တက္ ေရာက္ မယ့္ ပြဲ ဆို ဘယ္ လို အ ဝတ္ အ စား ၊ ဘု ရင္ ဘု ရင္ မ တက္ ေရာက္ မယ့္ ပြဲ ဆို ဘယ္ လို အ ဝတ္ အ စား အ ျပဳ အ မူ လို႔ သတ္ သတ္ မွတ္ မွတ္ ရွိ တယ္ ။
ဒါ ကိန္း ဂ ဏၰန္း ႀကီး တာ မ ဟုတ္ ဘူး ။ ယဥ္ ေက်း မႈ အ ဆင့္ အ တန္း အ ရ ကန္႔ သတ္ ထား တာ ။ သင္ ဒီ ေလာက္ အ ဆင့္ မ ရွိ ရင္ ဒီ အ ဆင့္ ကို လာ လို႔ မ ရ ဘူး လို႔ သတ္ မွတ္ ထား တာ ။ ေပါက္ လြတ္ ပဲ စား အ ဆင့္ နဲ႔ ဂုဏ္ သ ေရ ရွိ အ ဆင့္ ကို ခြဲ ထား တာ ။

အေမွ်ာ္ အျမင္

ေရ ရွည္ ကို ေတြး နိုင္ ျမင္ နိုင္ တဲ့ အ ရည္ အ ခ်င္း ကို အ ေမွ်ာ္ အ ျမင္ ရွိ တယ္ လို႔ ဆို တယ္ ။
ဆန္႔ က်င္ ဖက္ က ေတာ့ ေရ ရွည္ ကို မ ျမင္ နိုင္ တာ ေပါ့ ။ ဦး သိန္း စိန္ အ စိုး ရ လက္ ထက္ မွာ Samsung ကု မၸ ဏီ ျမန္ မာ နိုင္ ငံ ကို လာ ၿပီး ရင္း နွီး ျမဳတ္ နွံ ဖို႔ ကိ စၥ လွ်ပ္ စစ္ အ ပါ အ ဝင္ တစ္ ျခား အ မ်ိဳး မ်ိဳး ကိ စၥ ေတြ ေၾကာင့္ ဗီ ယက္ နမ္ ကို ေရာက္ သြား တယ္ ။

ဒီ ကိ စၥ ၿပီး လို႔ ငါး နွစ္ ေက်ာ္ ၾကာ အ ခု Covid 19 ျပ ႆ နာ ျဖစ္ လာ တယ္ ။ Covid 19 မ ျဖစ္ ခင္ တစ္ နွစ္ ေက်ာ္ က တည္း က အ ေမ ရိ ကန္ နဲ႔ တ ရုတ္ ကုန္ သြယ္ ေရး စစ္ ျဖစ္ ခဲ့ ၿပီး Huawei ကို စ အ ေရး ယူ ခဲ့ တယ္ ။

ကုန္ သြယ္ ေရး စစ္ ျဖစ္ ေန တဲ့ အ ခ်ိန္ တြင္း မွာ တ ရုတ္ ျပည္ က နိုင္ ငံ တစ္ ကာ စက္ ရံု ေတြ ျပန္ ထြက္ ေတာ့ မယ္ ဆို တာ သိ နိုင္ တယ္ ။ ေရး လည္း ျပ ခဲ့ သ လို ျပင္ ဆင္ ထား ဖို႔ လည္း တိုက္ တြန္း ခဲ့ တယ္ ။ အ ခု ကုန္ သြယ္ ေရး စစ္ ေကာ Covid 19 ေကာ ေပါင္း ၿပီး တ ရုတ္ ကို မ ေက် နပ္ ၾက လို႔ ဂ် ပန္ က စ ၿပီး စက္ ရံု ေတြ ရုပ္ သိမ္း ဖို႔ စီ စဥ္ တယ္ ။ အဲ့ ဒီ ဂ် ပန္ စက္ ရံု ေတြ ဗီ ယက္ နမ္ နဲ႔ ဘ ဂၤ လား ေဒ့ရွ္ ကို ေရာက္ သြား တယ္ ။

ဂ် ပန္ စက္ ရံု ေတြ မ ရ လို႔ ေနာက္ တစ္ ခါ အ ေမ ရိ ကန္ စက္ ရံု ေတြ က်န္ ေသး တယ္ လို႔ ေရး ခဲ့ တယ္ ။ အဲ့ ဒီ ဒု တိ ယ အ ေမ ရိ ကန္ စက္ ရံု ေတြ ျပန္ ထြက္ မွာ လည္း အင္ ဒို နီး ရွား ကို ေရာက္ သြား တယ္ ။
တစ္ ကယ္ လို႔ စက္ ရံု ေတြ ျပန္ ထြက္ လာ ရင္ ငါ တို႔ ျမန္ မာ နိုင္ ငံ က္ု လာ ၿပီး စက္ ရံု ေဆာက္ ဖို႔ ဆို ၿပီး အ စိုး ရ က အ စ ျပည္ သူ အ လုပ္ သ မား ေတြ အ ထိ ဘယ္ သူ ေတြ ဘာ ကို ႀကိဳ တင္ ျပင္ ဆင္ ထား ၾက သ လဲ ။ ျပန္ ထြက္ လာ မယ့္ စက္ ရံု ေတြ ျမန္ မာ ျပည္ လာ ဖို႔ ေန ေန သာ သာ ျမန္ မာ ျပည္ ထဲ ရွိ တဲ့ စက္ ရံု ေတြ ေတာင္ ျပန္ ထြက္ စ ျပဳ လာ ၿပီ ။

ျမန္ မာ နိုင္ ငံ ထဲ က စက္ ရံု ေတြ လည္း Covid 19 နဲ႔ ေရာ ၿပီး အ ၿပီး ပိတ္ သိမ္း တဲ့ စက္ ရံု ေတြ ရွိ လာ တယ္ ။ တ ခ်ိဳ႕ လည္း ဘ ဂၤ လား ေဒ့ရွ္ ကို ေျပာင္း မယ္ လို႔ ေျပာ လာ တယ္ ။ ျမန္ မာ နိုင္ ငံ က စက္ ရံု ပိုင္ ရွင္ ေတြ စု ၿပီး Novotal Hotel ( Hotal အ တိ အ က် မ မွတ္ မိ ) မွာ အ စိုး ရ အ ေန နဲ႔ စက္ မႈ ဇံု ေတြ မွာ ျဖစ္ ေန တဲ့ ကိ စၥ ေတြ ကို တာ ဝန္ မ ယူ ရင္ ေနာက္ တစ္ နွစ္ မွာ စက္ ရံု ေတြ ပိတ္ သိမ္း ရ လိမ့္ မယ္ လို႔ ၂၀၁၉ ခု နွစ္ ဆန္း ပိုင္း ေလာက္ မွာ တ ရား ဝင္ သ တိ ေပး ခဲ့ တယ္ ။ ဘာ တစ္ ခု မွ မ ေျပာင္း လဲ ခဲ့ ဘူး ။

အလည္လြန္ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈ့ ( Political Spinning Effect )

Magnus Effect ဆိုတာရွိတယ္ ။
Spinning effect ဆိုတာ လည္ပါတ္မႈက ထြက္ေပၚလာတဲ့ သက္ေရာက္မႈ တစ္ခုျဖစ္ ပါတယ္ ။ ေဘာလံုး ဂိုးသြင္းတဲ့အခါ လည္ပါတ္မႈေၾကာင့္ ဦးတည္ရာကေနေကြ႕လာတဲ့ သက္ေရာက္မႈမ်ိဳးပါ ။ အလြန္႔အလြန္ ကၽြမ္းက်င္ ပါမွ အသံုးျပဳလို႔ရတတ္တယ္ ။

US Grand Strategy ကိုေလ့လာရင္...
ဟိုး... အိုက္စင္ေဟာင္ဝါ၊ ထ႐ူးမင္း တို႔လက္ထက္ကသံုးခဲ့တဲ့ Doctrine ေတြဟာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး နည္းၿပီး သူတို႔မူဝါဒကို အေကာင္အထည္ေဖၚေပးတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာေတြကိုလည္း ႏိုင္နင္းၾကတာေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ တာေတြ႕ရတယ္ ။
 

ရလာဒ္က....
* အေမရိကန္ေခတ္တစ္ခုျဖစ္လာတယ္ ။
* စစ္ေအးကာလကို အဆံုးသတ္ၿပီး ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ကို အစိပ္စိပ္အမႊာမႊာ ကြဲသြားေစခဲ႔တယ္ ။
* Bipolar ကေန ... ေမးခြန္းမဲ့ Unipolar World ျဖစ္ေစခဲ့တယ္ ။

 

လည္ပတ္ေနတဲ့ အရာဝတၳဳေတြမွာတင္ Spinning effect ရွိတာ မဟုတ္ဘူး၊ ပိုၿပီး အလည္လြန္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရးမွာလဲ Political Spinning Effect ဆိုတာရွိတယ္ ။ အေမရိကန္ရဲ႕ ေရွး... သမၼတေတြအေနနဲ႔ PSE ကို ေကာင္းေကာင္းတြက္ခ်က္ ထိန္းသိမ္းနိႈင္မႈေၾကာင့္ရလဒ္ ဘယ္ေလာက္ၿပီးသလဲ ဆိုရင္... US ဟာ ၿပိဳင္ဖက္မဲ့ Sole Super Power ျဖစ္သြားတယ္ ။

 

ဗုဒၶၶဘာသာဝင္ေတြရဲ့ အဓိက အားနည္းခ်က္

ဗုဒၶၶဘာသာဝင္ေတြရဲ့ အဓိက အားနည္းခ်က္က " သူ႔ အကုသိုလ္နဲ႔ သူ သြားလိမ့္မယ္ ၊ ဝင္မေျပာနဲ႔ ၊ ဝင္မလုပ္နဲ႔ ၊ ဝင္မပါနဲ႔ " ဆိုတာပါပဲ ။

ဒါဟာ မေကာင္းမွု့ လုပ္ေတာ့မဲ့သူကို တားလို့ ရရဲ့နဲ႔ ကိုယ့္ကို အမွုပတ္မွာစိုးလို့ ေခါင္းေရွာင္ၿပီးေျပာတဲ့ စကား ပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ။

ျမတ္စြာဘုရားသာ အဲ့ဒီ စိတ္မ်ိဳးနဲ႔  " သူ႔ အကုသိုလ္နဲ႔ သူ သြားလိမ့္မယ္ ၊ ဝင္မေျပာနဲ႔ ၊ ဝင္မလုပ္နဲ႔ ၊ ဝင္မပါနဲ႔ " ဆိုတဲ့ စိတ္ရွိရင္ ေဗာဓိပင္ ႏွင့္ ေရႊပုလႅင္ကို ေအာင္ေတာ္မူၿပီးထဲက ပရိနိဗၺာန္ တန္းဝင္လို့ ရပါၿပီ ။ သူမ်ားကိစၥ စိတ္မဝင္စားရင္ ဘယ္သူ႔ကိုမွ သံသရာက ကၽြတ္ေအာင္ အပင္ပန္းခံ လိုက္ၿပီး မကယ္ ခၽြတ္ သလို ၊ သာသနာ ဆိုတာကိုလဲ တည္ေထာင္ခဲ့စရာ အေၾကာင္းကိုမရွိပါ ။

ျမန္မာျပည္က လူေတြ မညီညြတ္တာကို ကမၻာကေတာင္ သိေနၿပီ

တစ္ေလာက ဘုန္းႀကီးရန္ကုန္သြားေတာ့ Mahachulalongkorn University  က ပါေမာကၡ အဆင့္ ႏိုင္ငံျခားသား အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္က ဘုန္းႀကီး ကို ဘာေမးတုန္း ဆိုေတာ့-...

"အရွင္ဘုရား ျမန္မာျပည္မွာ ၿမန္မာေတြ မညီညြတ္ ဘူး"လို႔ ၾကားတယ္တဲ့ ဘုန္းႀကီးက "ေအး ဟုတ္တယ္" လို႔..

သူက " ဘာေၾကာင့္လဲ" တဲ့..
ဘုန္းႀကီးက "ဘာေၾကာင့္မွ မဟုတ္ဘူး" လို႔ " တို႔ လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ေသြးသားေၾကာင့္ျဖစ္တာ" လို႔ ေျဖလိုက္တယ္..

"ျမန္မာ လူမ်ိဳးေတြဟာ"

"one man show နဲ႔ hero ေတြခ်ည္းပဲ" လို႔ အကုန္လုံး.. " တစ္ကယ့္ သူရဲေကာင္းေတြပဲ" လို႔ ျမန္မာျပည္ က လူေတြက..ဘယ္ကိစၥပဲ လုပ္လုပ္ one man show တစ္ကိုယ္ေကာင္း လုပ္ၾကတယ္.. ။ စုေပါင္း လက္တဲြလုပ္တဲ့ အက်င့္ အင္မတန္မွ အားနည္း တယ္..။

သူ႔ထက္ငါ သာဖို႔အတြက္ ႀကိဳးစားၾကတယ္ one man show ေပါ႔ ။

တစ္ေယာက္ထဲ ေကာင္းတာကိုျပခ်င္တယ္..
အဖဲြ႔အသင္း နဲ႔ ေအာင္ျမင္တာကို မလိုခ်င္ၾကဘူး..
တစ္ေယာက္ထဲပဲ လုပ္ခ်င္ၾကတယ္..။

"တို႔ဆီမွာက hero ေတြမ်ားတယ္" လို႔
အဲဒီလို ေျဖလိုက္ေတာ့ သူက ရယ္ေနတယ္..

ဟုတ္တယ္ ဒါဟာ ၿမတ္စြာဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ကလည္း ညီညြတ္မႈကို အေလးထားခဲ့ တယ္..။

သူ႔ ဖက္ ေတာ့ သိ တတ္ ပါ့

တ ရုတ္ က အ ေမ ရိ ကန္ နိုင္ ငံ ကုန္ ပ စၥည္း အ မယ္ အ မ်ား အ ျပား ကို အ ခြန္ တိုး ေကာက္ မယ့္ စာ ရင္း ရ ေန ပယ္ ဖ်က္ ေပး ခဲ့ တယ္ ။ ေအာက္ တို ဘာ လ မွာ ျပန္ ၿပီး စ မယ့္ ကုန္ သြယ္ ေရး စစ္ ပြဲ အ တြက္ ေဆြး ေႏြး ပြဲ မွာ အ ေမ ရိ ကန္ ဖက္ က အ ျမင္ ၾကည္ ဖို႔ အ တြက္ ရည္ ႐ြယ္ သ လို ပါ ပဲ ။

တစ္ ခ်ိန္ တည္း မွာ ေဟာင္ ေကာင္ ျပ ႆ         နာ ကို က မာၻ ပတ္ သယ္ ေဆာင္ သြား တဲ့ ဂ်ိဳ ရွာ ေဝါင္း က ဂ်ာ မ ဏီ က ဝန္ ႀကီး နဲ႔ လက္ ဆြဲ နႈတ္ ဆက္ ေန တယ္ ။ သူ႔ အ လွည့္ က် ေတာ့ တ ရုတ္ က ကန္႔ ကြက္ ပါ တယ္ ေပါ့ ။

တ ရုတ္ ဖက္ က ေရ ရွည္ အ တြက္ ကို လည္း ျပင္ ဆင္ ထား ရင္း ကုန္ သြယ္ ေရး စစ္ ကို ျမန္ ျမန္ လည္း ၿပီး ခ်င္ ေန တယ္ ။ မ ၿပီး လို႔ လည္း မ ရ ပါ ဘူး ။ ၾကာ ေလ တ ရုတ္ ဖက္ က ဆံုး ရံႈး မႈ မ်ား ေလ ပဲ ျဖစ္ လာ မွာ ပါ ။

အ ေမ ရိ ကန္ သ မၼ တ က တ ရုတ္ နိုင္ ငံ ထဲ မွာ ရွိ တဲ့ အ ေမ ရိ ကန္ ကု မၸ ဏီ ေတြ ကို အ မိန္႔ အာ ဏာ သံုး ၿပီး မ ျဖစ္ မ ေန ထြက္ သြား ရ မယ္ လို႔ ရာ ဇ သံ ေပး လို႔ ရ တယ္ ။ သူ အ ခု ထိ အဲ့ ဒီ ဥ ပ ေဒ ကို အ ေကာင္ အ ထည္ မ ေဖာ္ ေသး ေပ မယ့္ နႈတ္ နဲ႔ ေတာ့ အ လြတ္ သ ေဘာ ျမန္ ျမန္ ျပန္ ထြက္ ၾက လို႔ ေျပာ ေန ၿပီ ။

အ ေမ ရိ ကန္ ကု မၸ ဏီ ေတြ က လည္း တ ရုတ္ နိုင္ ငံ က ေန ေစာ နိုင္ သ မွ် ေစာ ေအာင္ ထြက္ မွ သက္ သာ ေတာ့ မယ္ ။ ၾကာ ေလ ရံႈး ေလ ျဖစ္ ေတာ့ မွာ ပါ ။ ဘာ ျဖစ္ လို႔ လဲ ဆို ေတာ့ တ ရုတ္ က သူ႔ ယြမ္ ေငြ ေတြ ကို တန္ ဖိုး ေတြ ခ် ေန လို႔ ပါ ။

ဥ ပ မာ ကုန္ သြယ္ ေရး စစ္ မ ျဖစ္ ခင္ က အ ေမ ရိ ကန္ တစ္ ေဒၚ လာ ကို တ ရုတ္ ယြမ္ ေငြ ၃ ယြမ္ ေက်ာ္ ေက်ာ္ ရွိ ခဲ့ ရာ က ေန အ ခု အ ေမ ရိ ကန္ တစ္ ေဒၚ လာ ကို ၇ ယြမ္ ေက်ာ္ သြား ၿပီ ဆို ရင္ ၂ ဆ ေက်ာ္ ရံႈး သြား ၿပီ ။ သ ေဘာ က အ ေမ ရိ ကန္ ေဒၚ လာ တစ္ သန္း တန္ ဖိုး ရွိ တဲ့ အ ေမ ရိ ကန္ စက္ ရံု တစ္ ခု က အ ခု တ ရုတ္ နိုင္ ငံ မွာ ေရာင္း ခ် ၿပီး ေဒၚ လာ ျပန္ ဝယ္ မယ္ ဆို ၅ သိန္း ပဲ က်န္ ေတာ့ မယ္ ။

တ ရုတ္ က ေနာက္ ထပ္ ယြမ္ ေငြ တန္ ဖိုး ကို ထပ္ ခ် လို႔ တစ္ ေဒၚ လာ ကို ၁၀ ယြမ္ ၊ ၁၂ ယြမ္ သာ ျဖစ္ သြား ရင္ အ ေမ ရိ ကန္ ကု မၸ ဏီ ေတြ ေဒ ဝါ လီ ခံ သြား ရ မယ္ ။

အစြန္းတစ္ဖက္ အယူဝါဒ နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးအၾကပ္အတည္း

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုပဲ " မစိုးရိမ္ၾကပါနဲ႔ " လို႔ေျဖသိမ့္ ေပမဲ့လည္း၊ ဗဟိုဘဏ္ ဒုဥကၠဌရဲ႕ လႊတ္ေတာ္တြင္း ေျဖၾကားခ်က္နဲ႔ Lenders of last resort ဆိုတဲ့ (ေနာက္ဆံုးခံစစ္) အသံုးအနံႈးရယ္၊ ျပင္ပမွာ ႏွစ္ဦးထဲက ဘဏ္သမားေတြ အခ်င္းခ်င္းက ထြက္လာတဲ့ သတင္းရယ္က စိုးရိမ္မႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ေလ်ာ့ခ်နိႈင္ဟန္ မေတြ႔ ရဘူး ။

မူဝါဒ မွားယြင္းမႈ၊ အဆံုးအျဖတ္မ်ား လြဲေခ်ာ္မႈေတြက အရင္းခံ အစျပဳရာ
ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ ေျပာရလိမ့္မယ္ ။

အပ္ေငြမ်ားေနတဲ့ ဘဏ္တစ္ခ်ိဳ႕ရွိသလို၊ တိုးရင္း မေပးႏိုင္တဲ့ NPL ႀကီးႀကီး မားမားနဲ႔ မရႈႏိုင္မကယ္ႏိုင္ျဖစ္ေနတဲ့ ဘဏ္ေတြလဲရွိေနတယ္ ။

NPL ရာနံႈးျမင့္ဘဏ္ေတြက ပိုအႏၲရာယ္ ရွိေနပါတယ္ ။ အပ္ေငြမ်ားတဲ့ ဘဏ္ေတြမွာ ျပသနာမရွိဘူး ဘဏ္အခ်င္းခ်င္း ကစားထုတ္သြားလို႔ ရ တယ္။

ဗဟိုဘဏ္မွာ ထရီလီယံ ခ်ီတဲ့ ေငြသားရွိတယ္ ဆိုေပမဲ့ အဲ့ဒီေငြေတြ ကို ဘဏ္ေတြ အၾကပ္အတည္း မေက်ာ္လႊားႏိုင္ေတာ့မွ အသံုးျပဳရတယ္ ဆို တာလည္း ဒီေခတ္လူေတြ သိႏိုင္ၾကတဲ့အရာပါ။

ငို ေန တာ လား ရီ ေန တာ လား

ျပည္ သူ က အပ္ နွံ ထား ေသာ ေငြ ေၾကး မ်ား မ ဆံုး ရံႈး ေစ ရန္ အ တြက္ ဘဏ္ မ်ား တြင္ အ ဓိ က တာ ဝန္ ရွိ ေန ၿပီး စီး ပြား ေရး လုပ္ ငန္း ရွင္ မ်ား ကို ထပ္ မံ ေျဖ ေလွ်ာ့ ေပး ရန္ အ စီ အ စဥ္ မ ရွိ ေၾကာင္း ဗ ဟို ဘဏ္ ဒု တိ ယ ဥ ကၠ ဌ ဦး စိုး သိန္း က ၾသ ဂုတ္ ၂၇ ရက္ ေန႔ က ျပဳ လုပ္ တဲ့ လႊတ္ ေတာ္ အ စည္း အ ေဝး မွာ ေျပာ ခဲ့ တယ္ ။

ဘဏ္ မွာ အ ေႂကြး ဆပ္ ဖို႔ နဲ႔ အ တိုး ေပး ဖို႔ က လုပ္ ငန္း ရွင္ ေတြ ရဲ႕ တာ ဝန္ ျဖစ္ တာ ေၾကာင့္ ဘဏ္ ေခ်း ေငြ အ တြက္ မ်က္ ရည္ က် ေန တာ ဟာ ဘဏ္ လုပ္ ငန္း ေတြ ေၾကာင့္ မ ဟုတ္ ဘူး လို႔ လည္း NLD စီး ပြား ေရး ေကာ္ မ တီ တာ ဝန္ ရွိ သူ က ေျပာ သြား တယ္ ။

ျပည္ သူ က အပ္ နွံ ထား ေသာ ေငြ ေၾကး မ်ား မ ဆံုး ရံႈး ရန္ ဘဏ္ မ်ား မွာ သာ အ ဓိ က တာ ဝန္ ရွိ ေန ၿပီး ထပ္ မံ ေျဖ ေလွ်ာ့ ေပး ဖို႔ အ စီ အ စဥ္ မ ရွိ ဘူး ဆို တာ မွာ ဘယ္ ကိ စၥ ေတြ ကို ထင္ သာ ေအာင္ ေျဖ ေလွ်ာ့ ေပး ထား လဲ ဆို တဲ့ ေမး ခြန္း က စ ေျပာ ရ ပါ မယ္ ။

ျပည္ သူ႔ ပိုက္ ဆံ ေတြ မ ဆံုး ရံႈး ဖို႔ ဘဏ္ မွာ ပဲ တာ ဝန္ ရွိ တယ္ ဆို တဲ့ စ ကား က အ မွန္ ပဲ ျဖစ္ တယ္ ။

ဒါ ေပ မဲ့ ဘဏ္ ေတြ အ ေပၚ ကို တာ ဝန္ ရွိ သူ ေတြ အာ ဏာ ရွိ သူ ေတြ လႊမ္း မိုး မႈ ေတြ ရွိ သ လား ဆို တာ အ ေျဖ တစ္ ခု ျဖစ္ လိမ့္ မယ္ ။ ဘာ ျဖစ္ လို႔ လဲ ဆို ေတာ့ YBS ကိ စၥ နဲ႔ ပတ္ သက္ ၿပီး ေက်ာ္ ေန ဝင္း ေျပာ ခဲ့ တဲ့ အ ထဲ မွာ အ သံ ဖိုင္ ဖြင့္ ျပ မယ္ ဆို တဲ့ ကိ စၥ တစ္ ခု ပါ တယ္ ။ ပြင့္ ပြင့္ လင္း လင္း ေရး ျပ ၿပီး ေဆြး ေႏြး ခ်င္ ေပ မယ့္ တ ရား စြဲ ခံ ရ မွာ စိုး လို႔ မ ေျပာ ေတာ့ ပါ ဘူး ။

ဘဏ္ ေခ်း ေငြ အ တြက္ မ်က္ ရည္ က် တာ ဘဏ္ လုပ္ ငန္း ေၾကာင့္ မ ဟုတ္ ဘူး လို႔ ဆို တဲ့ စ ကား လည္း အ မွန္ ပဲ ။ ဒါ ေပ မဲ့ လုပ္ ေန တဲ့ အ လုပ္ ေတြ ကို ရပ္ ပစ္ တာ သင္ တို႔ ပ ေယာ ဂ မ ပါ ဘူး လို႔ ေျပာ ခ်င္ လို႔ လား လို႔ ေမး ရင္ ဘယ္ လို ျပန္ ေျဖ မ လဲ ။

စဥ္း ကို မ စဥ္း စား တာ

အ လုပ္ တစ္ ခု ခု ကို လုပ္ ရင္ ဘာ ေတြ ျဖစ္ မ လဲ လို႔ အ ရင္ စဥ္း စား ရ တယ္ ။

စီး ပြား ေရး သ မား ေတြ ရဲ႕ အ သက္ က အဲ့ ဒီ မ လုပ္ ခင္ မွာ စဥ္း စား တာ ပဲ ။ မ စဥ္း စား ပဲ ဘာ မွ မ လုပ္ ၾက ဘူး ။ မ စဥ္း စား တဲ့ သူ ေတြ နဲ႔ လည္း အ လုပ္ မ လုပ္ ဘူး ။

တစ္ ေန႔ က ရန္ ကုန္ ၿမိဳ႕ ပ လက္ ေဖာင္း ေပၚ မွာ ၅ ေပ ဆိုင္ ခန္း ေတြ လုပ္ ၿပီး ေရာင္း ခ် ခြင့္ ေပး မယ့္ ကိ စၥ ကို တစ္ ေယာက္ က လာ ေမး တယ္ ဘယ္ လို သ ေဘာ လဲ ဆို ၿပီး ။

လုပ္ မယ့္ သူ ေတြ က လုပ္ သင့္ လား မ လုပ္ သင့္ လား ဆို တာ ကို စဥ္း ကို မ စဥ္း စား ၾက တာ လို႔ ျပန္ ေျဖ လိုက္ တယ္ ။ ထပ္ ၿပီး စဥ္း စား ဖို႔ ကို ေတြး ကို မ ေတြး ၾက တာ လို႔ ျပန္ ေျပာ ျပ လိုက္ တယ္ ။

တစ္ ခ်ိဳ႕ လူ ေတြ စဥ္း စား ဖို႔ ေန ေန သာ သာ စဥ္း စား ရ ေကာင္း မွန္း ကို မ သိ ၾက ဘူး ဆို တာ Online Facebook ေပၚ လာ မွ ရွင္း ရွင္း ျမင္ လာ တယ္ ။ အ ျပစ္ မ ေျပာ လို ပါ ဘူး မ စဥ္း စား တတ္ တဲ့ ပ ညာ ေရး ကို ျဖတ္ သန္း လာ ၾက တာ ကိုး ။ ဒါ ေပ မဲ့ အဲ့ ဒီ လို မ စဥ္း စား တတ္ တဲ့ သူ ေတြ နိုင္ ငံ ကို ဦး ေဆာင္ တဲ့ ေန ရာ မွာ ေန ရာ ယူ ထား ၾက ေတာ့ ပ်က္ စီး ေစ တာ ေပါ့ ။

သာ သ နာ ကို လက္ ဆင့္ ကမ္း ေန တဲ့ ပ ရိ ယ တၳိ သာ သ နာ ကို ထိမ္း သိမ္း ေန တဲ့ စာ သင္ သား ေတြ ကို စာ သင္ ၾကား ပို႔ ခ် ေန တဲ့ ဘုန္း ႀကီး ေက်ာင္း ေတြ မွာ မီ တာ ခ ေတြ တက္ ေတာ့ အ ခက္ အ ခဲ ေတြ ျဖစ္ ကုန္ တယ္ ။

အဲ့ ဒီ လို အ ခက္ အ ခဲ ျဖစ္ တယ္ လို႔ ထုတ္ ေဖာ္ ေျပာ ေတာ့ ဘုန္း ႀကီး က ပိုက္ ဆံ ကိုင္ ရ လို႔ လား တို႔ ၊ ဘဏ္ စာ အုပ္ ထဲ မွာ ပိုက္ ဆံ မ ရွိ ေၾကာင္း ျပ ရင္ ဘာ လုပ္ ေပး မယ္ ညာ လုပ္ ေပး မယ္ ဆို ၿပီး ရ ဟန္း သံ ဃာ ေတြ ကို ပစ္ မွား ၾက တယ္ ။ ခက္ ခဲ တာ ကို ခက္ ခဲ တယ္ ေျပာ တာ တိုက္ ခိုက္ စ ရာ လား ။

ငါး ပါး သီ လ ေတာင္ မ လံု တဲ့ လူ ေတြ က ဗု ဒၶ ဘာ သာ ကို မ ကြယ္ ေပ်ာက္ ေအာင္ လက္ ဆင့္ ကမ္း သင္ ယူ ေန တဲ့ ရ ဟန္း ေတြ ကို သံ သ ရာ မ ေၾကာက္ ပဲ ပစ္ မွား ၾက တယ္ ။ ေျပာ သင့္ မ ေျပာ သင့္ စဥ္း ကို မ စဥ္း စား တတ္ ၾက တာ ။ သူ တို႔ နား မ လည္ တာ က သ မိုင္း ဆို တာ ေနာက္ နွစ္ အ နည္း ငယ္ ၾကာ ရင္ ကို ေပၚ လာ ေတာ့ မွာ ။

အဲ့ ဒီ အ ခါ က် ရင္ ျမန္ မာ ျပည္ မွာ ရ ဟန္း သံ ဃာ ေတြ ကို ဘယ္ သူ ေတြ က ပစ္ မွား တယ္ ၊ ဘယ္ သူ ေတြ က အ ခက္ ေတြ႕ ေစ ခဲ့ တယ္ ဆို တာ က မာၻ တည္ သ ေ႐ြ႕ မွတ္ တမ္း ျဖစ္ ေတာ့ မွာ ဆို တာ ကို ပဲ ။

ပကတိ အျမင္

စာေပနဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲေရး ပညာရပ္မွာ အားလံုးနီးပါးေလာက္က အေကာင္းျမင္ Optimistic ျဖစ္ဖို႔ ေရးၾကသားၾကၿပီး Pessimistic ဆိုတဲ့ အဆိုးျမင္ကို ေရွာင္ေလ့ရွိၾကတယ္ ။

မေန႔က လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးျဖစ္ေနတဲ့ တပည့္တစ္ေယာက္နဲ႔ ဖုန္းေျပာျဖစ္ၾကတယ္ ။ဘယ္အဖြဲ႕က ပညာေတာ္တဲ့ လူငယ္ အေရအတြက္ ဘယ္ေလာက္ကို စုထားတယ္လို႔ဆိုတယ္ ။

လူငယ္ေတြကိုျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရာမွာ စာေတြ႕ Education တစ္ခုထဲနဲ႔ မျပည့္စံုဘူး၊ ၁၉၅၀ ဝန္းက်င္မွာ အေမရိကန္ေတြ ၾကံဳခဲ့တဲ့ အမွားမ်ိဳး ....

Knowledge = Education. + Experiences
ပညာ = စာေတြ႕ + လက္ေတြ႕

Education ဆိုတာ General ပဲ၊ Local context ထဲ့ေပးရတဲ့ အျပင္ လက္ေတြ႕နဲ ႔စာေတြ႕ ကြာတာေတြ အမ်ားႀကီးပဲ ။

" မင္းကိုယ္တိုင္ MBA ရၿပီးၿပီေလ၊ လက္ေတြ႕နဲ႔ ဘာကြာသလဲ ဆိုတာ ျမင္မွာေပါ့ "
" ဒါေတာ့ ဟုတ္တယ္ဆရာ "

လုပ္ငန္းႀကီးလာရင္ CEO တစ္ဦးဟာ သူ႔လက္ေအာက္က Admin, Finance, Trade, Manufacturing, HR စတဲ့ ဌာနေတြ မ်ားရင္မ်ားသေလာက္ ကိုင္တြယ္ ဆက္ဆံရပံုျခင္းမတူပါ၊
အရပ္ စကား နဲ႔ျမင္ေအာင္ေျပာရရင္...

* အဂၤ်င္နီယာ၊ ဆရာဝန္၊ အႏုပညာရွင္ စတာေတြကို တစ္သမတ္ထဲ
ဆက္ဆံလို႔ မရသလို၊

* သာမန္ဝန္ထမ္း၊ မန္ေနဂ်ာ၊ CEO တို႔ေတြးတာျခင္း မတူသလိုပါ ။

ဒါေၾကာင့္ လူငယ္ေတြနဲ႔ ပညာရွင္ေတြကို ၿပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ရာမွာ ပညာေရးဆိုတဲ့ Education ဟာ အေျခခံက်တာ မွန္ေပမဲ့ လုပ္ငန္းခြင္အေတြ႕အၾကံဳမ်ိဳးကို ထဲ့ေပါင္းႏိုင္ပါမွ ေတာ္ရံု က်ပါလိမ့္မယ္။

စာဖတ္လို႔ ပိုက္ဆံ မရေပမယ့္ ပိုက္ဆံ ရွာဖို႔ အေတြး အေခၚေတြ ရပါလိမ့္မယ္

အလုပ္ မရွိရင္ စာဖတ္ပါ၊ စာဖတ္လို႔ ပိုက္ဆံ မရေပမယ့္ ပိုက္ဆံ ရွာဖို႔ အေတြး အေခ ၚေတြရပါလိမ့္မယ္ ။

ဆယ္ႏွစ္စာ အေတြ႔အၾကဳံကုိ ၾကဳိ ရခ်င္ ရင္အေတြး အေခၚ႐ွိတဲ့ လူႀကီး စကား နားေထာင္ပါ။

ဘဝမွာ ေအာင္ျမင္ခ်င္ ရင္ ႐ူံးနိမ့္ခဲ့ဖူး သူ ဆီက သင္ယူ ေလ့လာပါ။

တစ္သက္လုံး လိပ္ျပာ လုံခ်င္ရင္ ကုိယ္က်င့္တရား ကုိလုံျခဳံစြ ာထိမ္းႏူိင္ ေအာင္ၾကဳိးစားပါ။

အသိပညာ ၊ အတတ္ပညာ ကုိ ျပည့္စုံ ရင့္က်က္ ေစခ်င္ရင္လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ပါ။

ႀကီးမားတဲ့”ေနာင္တ” ဆုိတာ မ႐ွိ ေစခ်င္ရင္ေရႊထက္ တန္ဖုိးႀကီးေသာ “အခ်ိ်န္ “ကုိေလးစားပါ။

ရႈ႕ေဒါင့္ကြဲျဖစ္တည္မႈ ၀ါဒ ၏ တိုးတိုက္မႈမ်ား

Existentialism ဟူေသာျဖစ္တည္မႈ ၀ါဒသည္ အထူးသျဖင့္ သက္ရွိတို႔၏ အေျခခံ လုိအပ္ခ်က္ျဖစ္ေသာ္ လည္း လူသားပဓါန (Humanism) အယူအဆ အားေကာင္းလာေသာအခါ မတူညီေသာရႈ႕ေဒါင့္ မ်ားေၾကာင့္ တိုးမိ တိုက္မိသည္မွ ထိပ္တိုက္ အားၿပိဳင္ရာသို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ေတာ့၏။

.
တစ္ခ်ိန္က ရုပ္၀ါဒ (Materialism )၊ ၀ိၪာဏ၀ါဒ ( Idealism)၊ အစစ္အမွန္၀ါဒ(Realism) တို႔အားၿပိဳင္ခဲ့ၾက ဘူးသည္။ အိုင္ဒီယာ စစ္စစ္သည္ သေဘာတရားေရးရာ အရ နားေထာင္ေကာင္းပါေသာ္လည္း အတၱ အေျခခံေသာ လူသားတို႔ အၾကားတြင္ လက္ေတြ႔ အလုပ္မျဖစ္ခဲ့ေခ်။ 

ကြန္ျမဴ နစ္ တို႔၏ ရုပ္၀ါဒကလည္း ဒုတိယကမာၻစစ္ ၀န္းက်င္တြင္ ကမာၻ႔ေဒသ အေတာ္မ်ားမ်ား အေပၚ ၾသဇာ သက္ေရာက္ခဲ့ပါေသာ္လည္း စစ္ေအးလြန္ကာလတြင္ သၿဂိဳလ္ခံလုိက္ ရသည္။

စစ္ေအးလြန္တြင္ အေမရိကန္တို႔၏ တန္ဘိုး (Value) ဟုေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ေသာ က်င့္စဥ္ (Democracy) သည္ လူ႔အခြင့္အေရး (Human Right) ကို အေဖၚျပဳကာ တန္ဖိုးခ်မွတ္မႈ ဆိုင္ရာပညာ (Axiology) ထဲမွ အစိတ္ အပိုင္း အခ်ိဳ႕ျဖစ္ေသာ စံႏႈန္း (Standard) မ်ားျဖင့္ကြန္ျမဴနစ္၊ ဆိုရွယ္လစ္ႏိုင္ငံမ်ား၏ အေတြးအေခၚ ကိုျပန္ လည္ အေရာင္ ေျပာင္းရန္ႀကိဳးစားခဲ့သည္။

.
သို႔ေသာ္လည္း တစ္ကယ့္ လက္ေတြ႕တြင္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ား၏ လက္ေတြ႕လုပ္ရပ္၊ ကိုယ္က်င့္တရား (Ethic) မ်ားသည္ ရုပ္အမွန္ေပၚလာရာမွ ႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ား၏ ပညာတတ္မ်ား၏ သိမႈေဗဒ (Epistemology) မွ တစ္ဆင့္ ယုတိၱေဗဒ (Logic) တုိ႔ေၾကာင့္ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ ေလ်ာ့နည္းလာခဲ့ၿပီး (၂၁) ရာစု၏ နိဒါန္းကို ဒီမိုကေရစီ လက္ညႈိးအထိုးခံျခင္းျဖင့္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္ဟုျမင္ပါ၏။

အီေကြေဒါ မီးေတာင္ေအာက္က တ႐ုတ္လုပ္ ေရကာတာ

ေရကာတာႀကီးသည္ သက္ရွိလွုပ္ရွားေနေသာ မီးေတာင္ေအာက္တြင္ တည္ရွိသည္။ ျပာမ်ားက ေကာင္းကင္ သို႔ ထိုးထြက္လၽွက္။

ဆယ္စုႏွစ္ႏွင့္ ခ်ီ၍ ေရကာတာ မေဆာက္ရန္ အစိုးရအရာရွိမ်ားက သတိေပးခဲ့သည္။ ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္ တို႔က ေျမငလ်င္တခ်က္ လွုပ္႐ုံျဖင့္ ေရကာတာ တစ္ခုလုံး ပ်က္ျပဳန္းသြားနိုင္သည္ဟု ေျပာခဲ့သည္။

ယခုအခါတြင္ ေရကာတာႀကီးကို ဖြင့္လွစ္ၿပီး ၂ ႏွစ္ရွိခဲ့ၿပီ။ အက္ေၾကာင္းေထာင္ခ်ီ၍ ေရကာတာ ယႏၲရားမ်ား ပ်က္လာေနသည္။ ေရကာတာထဲတြင္ ႏုန္းမ်ား၊ သဲမ်ား၊ သစ္ပင္မ်ား ပိတ္ဆို႔လၽွက္။ တစ္ႀကိမ္တည္းေသာ ပမာဏအျပည့္ စမ္းသပ္ေမာင္းႏွင္မွုတြင္ ေပါက္ကြဲ တုန္ခါမွုမ်ား ျဖစ္ခဲ့သျဖင့္ နိုင္ငံ၏ ပင္မ ဓာတ္အားလိုင္း တေလၽွာက္ ေရွာ့ျဖစ္ ျပတ္ေတာက္သြားခဲ့သည္။

ေတာႀကီးမ်က္မည္းထဲမွ ဧရာမေရကာတာႀကီးကို တ႐ုတ္တို႔၏ ေငြေၾကးေနာက္ခံျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ေတာင္အေမရိကတိုက္မွ နိုင္ငံငယ္ အီေကြေဒါ၏ စြမ္းအင္ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရန္၊ ဆင္းရဲမြဲေတမွုမွ ႐ုန္းထြက္ရန္ ဟူေသာ ရည္မွန္းခ်က္ႀကီးမ်ားျဖင့္ လုပ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

အမွန္တကယ္ ျဖစ္လာသည္ကေတာ့ နိုင္ငံတဝွမ္းကို လႊမ္းျခဳံေလာင္ၿမိဳက္ခဲ့ေသာ အက်င့္ပ်က္ လာဘ္စားမွု တရားခြင္၊ ေဘးဒုကၡေရာက္လုနီး ေႂကြးၿမီပမာဏႏွင့္ တ႐ုတ္၏ ေႏွာင္ႀကိဳးေအာက္မွ အီေကြေဒါနိုင္ငံ၏ အနာဂတ္တို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

ေႂကြးၿမီ ဝန္ထုပ္ေအာက္က တိုင္းျပည္

ေရကာတာစီမံကိန္းတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ အီေကြေဒါ ထိပ္တန္းအရာရွိ အားလုံးနီးနီးသည္ လာဘ္စားမွုျဖင့္ အဖမ္းခံေနရဆဲ ျဖစ္လၽွင္ျဖစ္၊ သို႔မဟုတ္ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ခံရၿပီး အေနအထားတြင္ ရွိၾကသည္။ ထိုအထဲတြင္ ယခင္ ဒုတိယသမၼတ၊ ယခင္ လၽွပ္စစ္ေရးရာဝန္ႀကီးတို႔ ပါဝင္သည္။ ေရကာတာစီမံကိန္းကို ေစာင့္ၾကည့္ေပးရန္ တာဝန္ေပးျခင္းခံရသည့္ အက်င့္ပ်က္မွု တိုက္ဖ်က္ေရးအရာရွိပင္ ပါလိုက္ေသးသည္။

အထက္ပါ အေျခအေနတို႔အတြက္ အီေကြေဒါ၏ ကုန္က်စရိတ္မွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံမွ ေခ်းေငြ ေဒၚလာ ၁၉ ဘီလီယံ။ ကိုကာကိုဒိုစင္ကရဲယားဟု သိၾကသည့္ ေရကာတာႀကီး တခုတည္း အတြက္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ လမ္းတံတား၊ အေဝးေျပးလမ္းမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆးခန္းမ်ားႏွင့္ အျခားေရကာတာ ၆ ခုတို႔ တည္ေဆာက္ ခဲ့သည့္ စရိတ္မ်ားလည္း ပါဝင္ပါသည္။ ထိုစရိတ္တို႔ကို ေပးရန္ အစိုးရမွာ အသည္းအသန္ ျဖစ္ေနပါသည္။

အီေကြေဒါနိုင္ငံမွ ထိုအေႂကြးမ်ား ေပးနိုင္မေပးနိုင္က အေရးမႀကီးပါ။ တ႐ုတ္တို႔ဘက္မွ ေငြလက္ခံရရွိၿပီး ျဖစ္ေနပါသည္။

အေၾကာင္းမွာ ေငြေပး၊ ေငြေခ်းထားေသာ ကိစၥအ၀၀အတြက္ အီေကြေဒါ၏ တန္ဖိုးအႀကီးဆုံး ထုတ္ကုန္ ျဖစ္ေသာ ေရနံ ၈၀ ရာခိုင္ႏွုန္းကို တ႐ုတ္က ရယူထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အေရာင္းအဝယ္ စာခ်ဳပ္ မ်ားစြာကို ေဒၚလာျဖင့္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္ မဟုတ္ပါ။ ေရနံျဖင့္ ေပးေခ်ရန္ ခ်ဳပ္ဆိုထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အမွန္တစ္ကယ္တြင္ တ႐ုတ္တို႔က ေဈးႏွိမ္၍ ဝယ္ယူထားျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဝယ္ရင္းေဈးအေပၚ အျမတ္တင္ တစ္ဆင့္ခံပင္ ျပန္ေရာင္းနိုင္သည္။